School education in Armenia consists of three educational stages:
- Elementary school: Grades 1–4,
- Middle school: Grades 5–9,
- High school: Grades 10–12.
With the help of this guide, you will learn about the school admission process, registration requirements, and necessary document submissions. You will also find out what support programs are available for schoolchildren and their families.
In Armenia, secondary education is intended for students aged 6 to 18 and is delivered through a three-level system: elementary, middle, and high school. Schools provide students with basic knowledge and skills necessary for continuing their education or entering the workforce. There are both public and non-public (private) general education schools in the country.
School education in Armenia consists of three educational stages:
In Armenia, there are both public and private general education schools. There are also specialized schools focusing on arts, sports, and in-depth language instruction. Additionally, there are special schools for children with special educational needs, as well as inclusive education institutions.
When choosing a school, you may want to consider the following factors:
In public schools, priority is given to children residing in the school’s designated area.
Admission to first grade begins in March–April of the given year. Legal representatives of children can apply either online or directly at the school. Admission to other grades is carried out based on the availability of open spots.
You can register your child for school if they have turned 6, or will turn 6, by December 31 of the given year. Admission of younger children to educational institutions is not allowed. It is also prohibited to assess the child’s knowledge during the admission process.
To register a child for school, the Public Services Numbers (PSNs) of both the parent and the child must be provided.
When organizing admissions, priority is given to:
Admissions are organized from June 1 to September 1 of the given year.
The following documents are required for school admission:
In case of a transfer from another school, it is also necessary to submit the student's personal file and a transcript of grades.
An application for admission may be rejected, if:
A student may be dismissed from school in the following cases:
The academic year starts on September 1 and ends at the end of May.
One class period lasts 45 minutes. The number of weekly class periods varies by grade: in the first grade, it is 22-23 periods, while in the upper grades it reaches 34-36 periods.
In elementary school, children study the following main subjects:
In middle school, new subjects are added:
In high school, education becomes specialized into streams:
A student is not promoted to the next grade if:
Students in grades 1 to 4 of the elementary level in public general education schools receive textbooks free of charge. Textbooks are distributed at the beginning of the academic year and must be returned in proper condition at the end of the academic year. The process of textbook distribution and maintenance is regulated by specific rules, which are presented below.
The following students are eligible to receive free textbooks:
Paid textbooks are received by students in grades 5 to 12 (middle and high school). Each year, the Ministry of Education and Science sets the corresponding rates for paid textbooks, which range from 120 to 610 AMD depending on the subject and grade.
Compensation for textbook fees can be received by children from socially vulnerable families and families receiving social assistance (benefits). To receive support, an application must be submitted to the school the child attends.
Textbooks are distributed at the beginning of the academic year, starting from September 1. Schools are obligated to ensure that all students receive their textbooks before classes begin.
The distribution of textbooks is carried out through the class teachers. For each grade, a delivery-acceptance act is prepared, indicating the titles and quantities of the provided textbooks.
Աշակերտը պարտավոր է․
Դասագրքի վնասման կամ կորստի դեպքում ծնողը պարտավոր է․
Ո՛չ, դասագրքերում արգելվում է․
կատարել նշումներ,
ընդգծել տեքստը,
գրել մեկնաբանություններ։
Այս ամենը կհամարվի դասագրքի վնասում:
Անհրաժեշտ է անմիջապես տեղեկացնել դասղեկին և ներկայացնել թերությունը։ Դպրոցը պարտավոր է փոխարինել թերի դասագիրքը։
ՀՀ հանրակրթական դպրոցներում նախատեսված են տարեկան 4 արձակուրդային շրջաններ։ Արձակուրդը կազմակերպվում է՝ հաշվի առնելով տարբեր տարիքային խմբերի աշակերտների կարիքները։ Տարրական դպրոցի աշակերտները, ի տարբերություն ավելի բարձր դասարանների, օգտվում են լրացուցիչ արձակուրդից։ Ստորև ներկայացված է մանրամասն տեղեկատվություն դպրոցական բոլոր արձակուրդի ժամանակացույցի և պայմանների վերաբերյալ։
Աշնանային արձակուրդը սովորաբար տրվում է հոկտեմբերի վերջին շաբաթվա ընթացքում և տևում է մեկ շաբաթ:
Ձմեռային արձակուրդը սկսվում է դեկտեմբերի վերջին շաբաթից և տևում է 2 շաբաթ՝ ներառելով Նոր տարվա և Սուրբ Ծննդյան տոները: Տարրական դպրոցի աշակերտները ձմեռային արձակուրդի ընթացքում ունեն հավելյալ 2 շաբաթ արձակուրդ։
Գարնանային արձակուրդը տրվում է մարտի վերջին կամ ապրիլի սկզբին և տևում է մեկ շաբաթ:
Ամառային արձակուրդը սկսվում է մայիսի վերջից և տևում է մինչև օգոստոսի 31-ը՝ ընդհանուր առմամբ 3 ամիս:
Այո՛, տարրական դասարանների դպրոցականներն ունենում են լրացուցիչ արձակուրդ։
Դպրոցը կարող է փոքր ճշգրտումներ կատարել՝ պայմանավորված տվյալ տարվա օրացույցով կամ եղանակային պայմաններով, սակայն պետք է պահպանվի արձակուրդի ընդհանուր տևողությունը:
Արձակուրդի ճշգրիտ ժամկետները հայտարարվում են․
ուսումնական տարվա սկզբում,
դպրոցի պաշտոնական կայքէջում,
դասղեկների միջոցով,
դպրոցական օրագրերում։
Յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա արձակուրդի ժամանակացույցը հաստատվում է կրթության, գիտության, սպրոտի և մշակույթի նախարարի կողմից։
Պետությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում տաղանդավոր աշակերտների խրախուսմանը: Պետական աջակցության կարևոր ձևերից է անվանական կրթաթոշակների տրամադրումը՝ առարկայական օլիմպիադաներում հաջողություններ գրանցած աշակերտներին: Կրթաթոշակների չափը տատանվում է 5,000-ից մինչև 25,000 դրամի սահմաններում՝ կախված օլիմպիադայի մակարդակից և գրանցած արդյունքից:
Անվանական կրթաթոշակը պետության կողմից տրամադրվող ֆինանսական աջակցություն է հանրակրթական դպրոցների օլիմպիադաներում հաջողություններ գրանցած աշակերտներին։
Կրթաթոշակ կարող են ստանալ այն աշակերտները, ովքեր․
Հանրապետական օլիմպիադայի դեպքում․
Միջազգային առարկայական օլիմպիադայի դեպքում․
Այլ միջազգային օլիմպիադայի դեպքում՝
Դպրոցը դիմում է ներկայացնում ՀՀ կրթության նախարարություն՝ ներկայացնելով աշակերտի տվյալները և օլիմպիադայի արդյունքները։
Կրթաթոշակը տրամադրվում է 1 տարի ժամկետով և փոխանցվում է անկանխիկ եղանակով։ Եթե աշակերտը փոխում է դպրոցը, ապա մնացած գումարը տրամադրվում է միանվագ։
Հանրակրթական դպրոցներում երկարօրյա խմբերի և դասապատրաստման կազմակերպումը կարևոր բաղադրիչ է կրթական համակարգում։ Այս ծառայությունները նպաստում են երեխաների ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպմանը և առօրյա զբաղվածության ապահովմանը։ Երկարօրյա խմբերում երեխաները հնարավորություն ունեն ոչ միայն կատարել տնային հանձնարարությունները մասնագետների օգնությամբ, այլև մասնակցել տարբեր զարգացնող պարապմունքների։
Երկարօրյա խումբը դպրոցական ծառայություն է, որտեղ երեխաները մնում են դասերից հետո՝ դասապատրաստման, հանգստի և զարգացնող պարապմունքների համար։
Երկարօրյա խմբերը սովորաբար գործում են դասերի ավարտից հետո՝ մինչև ժամը 17:00-ն կամ 18:00-ն։ Կոնկրետ ժամերը կարող են տարբերվել ըստ դպրոցի։
Երկարօրյա խմբում երեխաների օրը բաժանվում է հետևյալ մասերի․
Երկարօրյա խմբեր կարող են հաճախել հիմնականում տարրական դասարանների (1-4-րդ) աշակերտները։ Որոշ դպրոցներում հնարավոր է նաև 5-6-րդ դասարանցիների ընդգրկումը։
Պետական դպրոցներում երկարօրյա խմբերը հիմնականում անվճար են։ Սակայն ճաշի համար կարող է սահմանված լինել վճար։ Մասնավոր դպրոցներում ծառայությունը վճարովի է։
Այո՛, ծնողի գրավոր դիմումի հիման վրա երեխան կարող է ավելի վաղ դուրս գալ երկարօրյա խմբից, սակայն այս մասին պետք է նախապես տեղեկացնել խմբի ղեկավարին։
Հանրակրթական դպրոցներում գործում է եռաստիճան գնահատման համակարգ, որը ներառում է հայտորոշիչ, ձևավորող և ամփոփիչ գնահատումներ: Այս համակարգի հիմնական նպատակն է աջակցել աշակերտի անձնական աճին՝ գնահատելով ոչ միայն գիտելիքների մակարդակը, այլև նրա ընդհանուր ուսումնական կարողությունները և առաջընթացը:
Կան գնահատման 3 հիմնական տեսակ՝
Հայտորոշիչ գնահատումը կրթական գործընթացի սկզբնական փուլ է, որի նպատակն է բացահայտել աշակերտի նախնական գիտելիքները, հմտություններն ու վերաբերմունքը մինչև որևէ նոր թեմայի կամ ուսումնական փուլի սկիզբը:
Օրինակ՝ նոր ուսումնական տարվա սկզբում ուսուցիչը կարող է թեստ անցկացնել՝ պարզելու աշակերտների գիտելիքների մակարդակը: Այս գնահատումը օգնում է ուսուցչին պլանավորելու ուսուցման գործընթացը և ընտրելու առավել արդյունավետ մեթոդներ:
Ձևավորող գնահատումը ուսուցման ընթացքում իրականացվող անընդհատ գործընթաց է, որի հիմնական նպատակն է աջակցել աշակերտի զարգացմանը: Այն ներառում է կառուցողական հետադարձ կապ, աշակերտի ինքնագնահատում և փոխադարձ գնահատում:
Օրինակ՝ ուսուցիչը կարող է դասի ընթացքում անընդհատ հարցեր տալ, աշխատանքներ ստուգել և աջակցել աշակերտին՝ բացահայտելով նրա դժվարություններն ու աջակցելով առաջընթացին: Կարևոր է, որ այս գնահատման ժամանակ միավորներ չեն դրվում:
Ամփոփիչ գնահատումը իրականացվում է ուսումնական փուլի ավարտին՝ գնահատելու աշակերտի ուսումնական ձեռքբերումները: Այն լինում է երկու տեսակ՝ միավորային (5-12-րդ դասարաններում) և բնութագրող (1-4-րդ դասարաններում): Միավորային գնահատումն օգտագործում է 10-միավորանոց սանդղակ, որտեղ 10-ը բարձրագույն նվաճումն է: Բնութագրող գնահատումը ներկայացնում է աշակերտի ուսումնական առաջընթացի ամբողջական նկարագիրը՝ առանց թվային միավորների:
Օրինակ՝ կիսամյակի կամ տարեվերջի ամփոփիչ աշխատանքներ, որոնք ցույց են տալիս աշակերտի գիտելիքների և հմտությունների մակարդակը:
Այս 3 տեսակի գնահատումների համադրումը ստեղծում է ուսումնական գործընթացի համապարփակ և արդյունավետ համակարգ: Հայտորոշիչ գնահատումը օգնում է նախապատրաստել ուսուցման գործընթացը, ձևավորող գնահատումը՝ աջակցել աշակերտի անընդհատ զարգացմանը, իսկ ամփոփիչ գնահատումը՝ ամրագրել ձեռք բերված արդյունքները: Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսուցչին լինել ավելի ճկուն, անձնակենտրոն և արդյունավետ՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր աշակերտի անհատական առանձնահատկությունները:
Բնութագրող գնահատումը կիրառվում է 1-4-րդ դասարաններում և 5-րդ դասարանի առաջին կիսամյակում։ Նպատակն է ստեղծել աշակերտի զարգացման ամբողջական պատկեր՝ գնահատելով ոչ միայն արդյունքը, այլ նաև աշակերտի գործունությունը և հաշվի առնելով աշակերտի նախաձեռնողականությունը և ակտիվությունը։
Գնահատման նպատակն է․
Աշակերտի կիսամյակային գնահատականը բոլոր առարկաներից ձևավորվում է հետևյալ կերպ.
ՀՀ-ում գործում են ավելի քան 400 արտադպրոցական հաստատություններ, և ավելի քան 100,000 աշակերտ արտադպրոցական հաստատությունների աշակերտ են։
Արտադպրոցական կրթությունը կարևոր օղակ է երեխաների անձնական զարգացման գործում՝ ընձեռելով հնարավորություն բացահայտելու իրենց ընդունակությունները և հետաքրքրությունները հիմնական դպրոցական ծրագրից դուրս: Այն ներառում է մշակութային, մարզական և կրթական տարբեր ուղղություններ՝ նպաստելով աշակերտների համակողմանի զարգացմանը և ստեղծագործական ներուժի աճին:
Արտադպրոցական կրթությունը լրացուցիչ կրթական համակարգ է, որը՝
Արտադպրոցական հաստատություններ են հանդիսանում․
մշակութային հաստատություններ
Մարզական հաստատություններ
Գիտակրթական հաստատություններ
Ընդունելության կարգը սովորաբար ներառում է․
Արտադպրոցական կրթությունը կարևոր է հետևյալ պատճառներով․
ՀՀ հանրակրթական համակարգում ավարտական քննությունները կրթական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ են, որոնք իրականացվում են 4-րդ, 9-րդ և 12-րդ դասարաններում՝ պետական չափորոշիչներին համապատասխան: Այս քննությունները նպատակաուղղված են աշակերտների գիտելիքների, կարողությունների և հմտությունների գնահատմանը:
Քննությունները սովորաբար անցկացվում են մայիս-հունիս ամիսներին՝ ուսումնական տարվա ավարտին:
Ավարտական քննություններ իրականացվում են՝
4-րդ դասարանում անցկացվում են ստուգողական աշխատանքներ մաթեմատիկա (գրավոր թեստ) և հայոց լեզու (գրավոր թեստ) առարկաներից։ Ռուսերենով ուսուցմամբ դասարանների համար նաև՝ ռուսաց լեզու (բանավոր): Ազգային փոքրամասնությունների դասարանների սովորողների համար ստուգում է կազմակերպվում նաև մայրենի լեզվից և գրականությունից (բանավոր):
Քննությունը տևում է մոտավորապես 1-2 ժամ։
4-րդ դասարանում քննությունները ավելի շատ ստուգողական բնույթ են կրում, այլ ոչ թե ավարտական:
9-րդ դասարանի քննություններն են․
Ռուսերենով ուսուցմամբ դասարանների սովորողները քննություն են հանձնում նաև «Ռուս գրականություն» առարկայից (բանավոր), իսկ ազգային փոքրամասնությունների դասարանների սովորողները` իրենց մայրենի լեզվից և գրականությունից (բանավոր):
Ազգային փոքրամասնությունների դասարանների սովորողների համար անցկացվում է նաև գիտելիքների ստուգում «Մայրենի լեզու և գրականություն» առարկայից (բանավոր՝ քննաշրջանի ընթացքում):
Հատուկ հանրակրթական դպրոցներում սովորող երեխաները «Հայոց լեզվու» առարկայի կենտրոնացված քննությունը հանձնում են իրենց դպրոցներում, իսկ ներառական կրթություն իրականացնող դպրոցներում կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցողները կարող են հանձնել իրենց հաստատությունում կամ կենտրոնացված՝ ըստ սովորողի ընտրության:
Հարկ է նշել, որ յուրաքանչյոր ուսումնական տարի քննությունների ցանկը կարող է փոփոխվել՝ համաձայն կրթության, գիտության, սպորտի և մշակույթի նախարարի հրամանի։
12-րդ դասարանի աշակերտները հանձնում են հետևյալ քննությունները․
Հարկ է նշել, որ յուրաքանչյոր ուսումնական տարի քննությունների ցանկը կարող է փոփոխվել՝ համաձայն կրթության, գիտության, սպորտի և մշակույթի նախարարի հրամանի։
Քննություններում գործում է 20 միավորանոց համակարգ, որտեղ․
9-րդ դասարանի ավարտական քննություններից հետո՝
Աշակերտները ստանում են՝
Ավագ դպրոց ընդունվելու գործընթացը կարգավորվում է հստակ ընթացակարգով: Դիմորդները պետք է ներկայացնեն հիմնական կրթության վկայական, անցնեն հնարավոր ընդունելության քննություններ և ընտրեն իրենց նախընտրած հոսքային ուղղությունը: Այս բաժնում ներկայացված են ընդունելության պայմանները, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ցանկը և ընթացակարգային մանրամասները:
Ավագ դպրոց կարող են դիմել հանրակրթական դպրոցի (9-րդ դասարանի) շրջանավարտները, ովքեր ստացել են հիմնական կրթության վկայական: Դիմորդի տարիքը չպետք է գերազանցի 18 տարեկանը:
Դիմումների ընդունումը սկսվում է հիմնական դպրոցի ավարտից հետո՝ հունիսի սկզբին: Դիմումները հնարավոր է ներկայացնել նախընտրած ավագ դպրոցի ընդունող հանձնաժողովին՝ ներկայացնելով պահաջվող փաստաթղթերը։
Անհրաժեշտ են՝
ՀՀ-ում գործում են մոտ 120 ավագ դպրոց։
Մարզերում և Երևանում գործող ավագ դպրոցների հասցեները և կոնտակտային տվայլները ներկայացված են ցանկում։
Ավագ դպրոցում ուսուցումը դառնում է հոսքային․
Դիմորդը կարող է ընտրել հումանիտար, բնագիտական կամ ընդհանուր հոսք՝ հիմնվելով իր նախասիրությունների և ապագա մասնագիտական կողմնորոշման վրա: Հոսքի ընտրությունը նշվում է դիմումի մեջ:
Հիմնականում ընդունելությունը կատարվում է հիմնական կրթության վկայականի գնահատականների հիման վրա: Սակայն որոշ մասնագիտացված ավագ դպրոցներ կարող են անցկացնել լրացուցիչ թեստավորում կամ հարցազրույց:
Մրցութային իրավիճակում առաջնահերթությունը տրվում է ավելի բարձր առաջադիմություն ունեցող դիմորդներին: Հաշվի են առնվում նաև առարկայական օլիմպիադաներում ունեցած հաջողությունները:
Այո, հնարավոր է փոխել ավագ դպրոցը կամ հոսքային դասարանը՝ ներկայացնելով համապատասխան դիմում և անհրաժեշտ փաստաթղթեր: Փոփոխությունը կատարվում է թափուր տեղերի առկայության դեպքում:
Պետությունը տրամադրում է անվճար դասագրքեր տարրական դպրոցի բոլոր աշակերտներին և սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին: Գործում է նաև աջակցություն հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներին, ինչպես նաև տրանսպորտային փոխհատուցում հեռավոր բնակավայրերի երեխաների համար: